Verveling

door Marc

F3E4A341-21A7-4C9D-8CDD-E82142BB883D.jpeg

Ik leer mijn kinderen dat een beetje verveling soms best oké is.
Zinloze actie natuurlijk, verveling waardeer je pas op latere leeftijd. Niet als je 7 of 9 bent. Als je het überhaupt al gaat waarderen. Er rust een taboe op. Bovendien, mijn kinderen weten verdomd goed wat verveling is. Op een slechte dag hangen ze de hele tijd aan mijn been. Soms zelfs letterlijk. Alles is dan stom, wat ik ook voorstel.

Ik verveel me, zeggen ze dan. Met zo’n toontje.

De mens als evolutionair hoogstandje is geen fan van verveling. Vooruit, ik generaliseer. Vervelen staat voor luiheid en inadequaat zijn. Dus meneertje heeft niks zinvols te doen. Hoe zou dat nou komen? Ga jij dingen liever uit de weg soms? Is het allemaal even teveel voor je?

Grof geschat denk ik dat 75% van wat je op hebhetermaarover.nl leest begonnen is uit verveling. Als ik ergens ben en niets te doen heb, ga ik staren en gapen. Naar buiten. Naar de muur. Naar mijn spelende kinderen. Staren naar de binnenkant van mijn ogen. Staren in mijn kop. Onbewust zoekt mijn brein iets om te doen, of – zoals in mijn geval – iets om over te schrijven.

En als ik schrijf denk ik na. Dan gaan lampjes aan.

Onlangs las ik dat ‘de verveling’ ook wel bekend is als ‘het standaardnetwerk’. Je brein in rust als het ware. Een wetenschapper – ben zijn naam even kwijt wegens slordige research – omschrijft verveling als het onvermogen om uit te drukken waar je precies behoefte aan hebt.

Zelf zie ik dat anders. Ik weet meestal verdomd goed waar ik behoefte aan heb, alleen heb ik er dan even geen zin in. Waarmee ik dus eigenlijk luiheid omschrijf. Bewust vervelen. Is. Lui. Zijn.

En daar houdt de mens al he-le-maal niet van. Werken zullen we!

De moderne mens vergeet langzaam maar zeker hoe hij zich moet vervelen. We worden voortdurend geprikkeld door onze smartphones. Door succes van anderen. Bingewatchen. Ik noem maar wat. Het antwoord op de grote vragen van het leven vinden we op Wikipedia. Je hebt een minuutje of tien niets te doen, dus begin je maar aan een 2-uur durende film op Netflix. Mijmeren? Ga toch weg met je moeilijke woorden.

Enzovoorts, et cetera.

Daar gaat het mis. Laten we prikkelarme omgevingen waarderen. Een voorbeeld. Ons brein heeft zich gedurende duizenden jaren ontwikkeld terwijl het omgeven was door alleen maar natuur. Logisch dat we daar graag zijn. Dat komt echt niet omdat we bomen zo mooi vinden. Ons brein vindt bomen mooi omdat het niet beter weet en omdat het er rustig van wordt. Een dichtbegroeid bos zonder (al teveel) mensen is namelijk prikkelarm, daarom. Nul afleiding. Ook al is het bos dichtbegroeid.

Juist tijdens de ‘saaie’ (lees prikkelarme) momenten kunnen we nadenken over wat we willen en wat we verwachten van het leven. Boredom proneness heet dat. Daar is een test voor. Scoor ik vast goed op. Maar als je verveling niet toestaat leidt dat tot excessen. De ‘leegte’ die je voelt moet worden opgevuld. Met een verslaving bijvoorbeeld. Of vandalisme. Uitspattingen. A Clockwork Orange.

Alles moet een feestje zijn. Dat heeft eigenlijk niets met lol te maken, dat heeft alles te maken met de diep verborgen angst om je te vervelen. Verveling houdt je op den duur genadeloos een spiegel voor. Ook met je ogen dicht. Dat is de werkelijke angst als je het mij vraagt.

Ik laat verveling wel toe.

En hoe vaker en langer ik me verveelde, hoe duidelijker het werd. Hoe duidelijker ik werd, voor mezelf. Ik heb er – zoals je wellicht weet – pak ‘m beet een jaar uit gelegen. En daarna nog een paar keer. Ik moest eerst fysiek beter worden en raakte daarna in twee maanden mijn ouders kwijt. Daar glipte ik niet ongeschonden door.

Niet alleen ik ben veranderd in die periode. Mijn baan stond op het perron, terwijl mijn werkgevende trein aan de horizon verdween. We zijn allebei een andere kant op veranderd, mijn werkgever en ik. En dat is oké. That’s life.

Ik ben 47 jaar oud. Als ik niet kan doen wat ik wil doen op een manier die voor mij comfortabel is, dan moet ik mezelf niet voor de gek houden. Dan moet ik verder. Dat inzicht kreeg ik niet sec door verveling, maar verveling opende wel het deurtje naar dat kamertje waar dat gevoel zich al een tijdje verborgen hield. Het is nu tijd om deze bizarre samenloop van omstandigheden te omarmen.

 

 

Advertenties